Το πρώτο του πατρός μου αμάρτημα

Ο πατέρας μου ήταν πιστός άνθρωπος, αλλά και πνεύμα ανήσυχο και μπορώ να πω πολλές φορές αντιδραστικό. Του άρεσε να πηγαίνει στην εκκλησία και να μελετά τας γραφάς, να συνομιλεί με μορφωμένους ανθρώπους και να διαβάζει σπουδαίους Έλληνες συγγραφείς, των οποίων τα κείμενα χρησιμοποιούσε συχνά στις κουβέντες του. Δεν είχε βγάλει το δημοτικό, όμως ήταν ένας μορφωμένος αμόρφωτος...

Συχνά τούτη τη μέρα, Μεγάλη Παρασκευή, και για να μας δείξει ότι και κείνος υπήρξε νέος και ότι και κείνος κάποτε είχε αμφισβητήσει, είχε αναρωτηθεί, αλλά και για να μας καθοδηγήσει, πιστεύω, με τον δικό του τρόπο μας έλεγε τούτη την ιστορία:

Ήταν γύρω στα 13. Οι γονείς του τον έστελναν πάντα να ντύνεται παπαδοπαίδι και ειδικά τις ημέρες του Πάσχα. Εκείνη τη Μεγάλη Παρασκευή, κατά την τελετή της περιφοράς του επιταφίου, ο παπάς του έδωσε να κρατά το σταυρό. Στην κάθε άκρη του σταυρού από ένα κερί αναμμένο. Η περιφορά ξεκίνησε και όλα πήγαιναν καλά. Όμως οι φίλοι του ήταν ελεύθεροι να τρέχουν, να παίζουν, να γελούν και όλα τα γνωστά που κάνουν οι πιτσιρικάδες το βράδυ του επιταφίου. Κι εκείνος εκεί, δεμένος με το σταυρό και τα αλληλούια του παπά. Και η ώρα περνούσε κι εκείνος αδημονούσε. Κάποια στιγμή στάθηκαν όλοι στα σεντόνια της θειας Μαριγώς. (Εμείς στο χωριό το έχουμε αυτό το έθιμο ακόμη και σήμερα. Η νοικοκυρά στρώνει κάτω στο δρόμο μια υφαντή κουβέρτα και από πάνω τα καλύτερα κοφτά της σεντόνια και όταν περνά η πομπή, στέκεται επάνω στα στρωσίδια ο επιτάφιος. Τότε ο παπάς ψέλνει περί υγείας της οικογένειας. Εάν υπάρχει ασθενής στην οικογένεια, το βράδυ σκεπάζεται με το ευλογημένο σεντόνι. Αυτό μπορεί να συμβεί πολλές φορές με αποτέλεσμα η περιφορά να κρατά αρκετή ώρα). Η ανία του πατέρα μου είχε βαρέσει κόκκινο και τότε ήταν που άρχισε να έχει και αμφιβολίες!

Κοίταξε τα σεντόνια στο δρόμο, κοίταξε τους μαντραχαλάδες με τον επιτάφιο στον ώμο που τα πατούσαν, κοίταξε τα παπαδάκια με τα λάβαρα, του φάνηκαν όλα γελοία! Σήκωσε το βλέμμα ψηλά, κοίταξε τον σταυρό που κρατούσε και είπε μέσα του υποτιμητικά: "Βρε, τι μ............ κάνουμε βραδιάτικα;"

Και τότε ήταν που συνέβη το αναπάντεχο! Ο Χριστός του δήλωσε την παρουσία του και τον τιμώρησε, όπως ο πατέρας τιμωρεί το μικρό, άμυαλο παιδί του! Καθώς σήκωσε το βλέμμα ψηλά και είπε αυτή την κουβέντα, δεν πρόλαβε να την αποσώσει και το κεντρικό κερί του σταυρού, εκείνο που είναι πάνω από το κεφάλι του Χριστού, έσταξε και η σταλαγματιά του έπεσε τακ! μέσα στο δεξί του μάτι!

Άρχισε να φωνάζει από τον πόνο, κάποιος πρόλαβε κι έπιασε το σταυρό πριν πέσει κάτω και ήταν ένα θαύμα πώς το κερί τελικά δεν είχε μπει τελείως μέσα στην κόρη του ματιού του και δεν του είχε κάνει μόνιμη ζημιά. Αυτή ήταν η πρώτη του πατρός μου απιστία, η πιο ανώδυνη, όχι και η μόνη όμως, γιατί ως ενήλικας έχασε ένα παιδί και αυτό τον έκανε να χάσει για λίγο το δρόμο του.

Όμως αυτή την ιστορία την έλεγε συχνά τις Μεγάλες Παρασκευές και σε μας, όταν ήμασταν παιδιά, και στα εγγονάκια του, καταλήγοντας ότι ο Θεός είναι εκεί, μας βλέπει, μας προστατεύει και όταν χρειάζεται μας τιμωρεί κιόλας...... 

Κι εμείς την ακούγαμε με την ίδια χαρά καθώς περνούσαν τα χρόνια, κυρίως γιατί ήταν τόσο γλαφυρός και τρυφερός όταν τα εξιστορούσε. Τα μικρούλια άνοιγαν τα στόματα μπροστά στην άμεση τιμωρία του Θεού και των μεγάλων γέμιζε η ψυχή μας αγάπη και ζεστασιά, αν και ξέραμε ότι τα πράγματα μπορεί και να μην ήταν ακριβώς έτσι....

Η πρώτη παρέλαση 28ης Οκτωβρίου

"Πενήντα ή εξήντα ανάπηροι, με τα πόδια ή τα χέρια κομμένα, άλλοι με τα καροτσάκια των και άλλοι με τις πατερίτσες των, ενεφανίσθησαν εμπρός εις το Μνημείον του Αγνώστου Στρατιώτου.

 Πίνακας του Αλέξανδρου Αλεξανδράκη

Οι καραμπινιέροι, οι οποίοι εφρουρούσαν ακόμη εκεί, απεπειράθησαν εις την αρχήν να τους εμποδίσουν. Αλλ’ ήτο τόσον επιτακτική και περιφρονητική η χειρονομία, με την οποίαν οι επικεφαλής ανάπηροι τους διέταξαν - ναι, τους διέταξαν! - να παραμερίσουν, ώστε υπεχώρησαν και τους άφησαν να περάσουν. 

Οι ανάπηροι εσχημάτισαν ημικύκλιον γύρω από το Μνημείον και τρεις επροχώρησαν διά να καταθέσουν ένα απέριττον δάφνινον στέφανον. Ο ένας εκ των τριών αναπήρων, που μόλις κατώρθωνε να βαδίση με τα «ξυλοπόδαρά» του, εστάθη εις προσοχήν και είπε:

«Νεκροί ήρωες, αδέλφια μας,

Έχουμε πολλά να σας πούμε. Αλλά καταλαβαίνετε ότι, με τις σημερινές συνθήκες, αυτά που θέλουμε να σας πούμε δεν μπορούμε 

Γιατί γιορτάζουμε την έναρξη του πολέμου και όχι τη λήξη του, ή την απελευθέρωση, όπως κάνουν όλοι οι άλλοι λαοί;

Σύμφωνα με την ιστορικό Τασούλα Βερβενιώτη, αυτό συμβαίνει γιατί μετά την απελευθέρωση ήρθε ο εμφύλιος που ανάγκασε ουσιαστικά την χώρα να συνεχίσει να βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση. Δέκα συνεχόμενα χρόνια πολεμικών συγκρούσεων που διέλυσαν τον κοινωνικό ιστό της Ελλάδας, καθιστούσαν στην πράξη απαγορευτική τη γιορτή της απελευθέρωσης. Παρόλα αυτά εμένα με συγκινεί και η εξήγηση που δίνει η Άννυ Λιγνού σε σχετικό της άρθρο (26/10/2018):

Για μας τους Έλληνες, η στιγμή που μπαίνουμε στο μυστηριακό εκείνο ταξίδι κι αποφασίζουμε να πούμε ΟΧΙ, είναι και η στιγμή που καθορίζει το τέλος. Ο πόλεμος και η έκβασή του δεν νοιάζουν πραγματικά τον Έλληνα, γιατί μέσα του είναι ήδη νικητής. Είναι ελεύθερος. Του το λένε οι αρχαίοι θεοί του οι Δώδεκα, του το λέει κι ο Ένας, ο Μοναδικός. «Πάντας ελευθέρους αφήκε θεός, ουδένα δούλον η φύσις πεποίηκε.» Είσαι ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ!

Είναι εκείνη η μαγική στιγμή που ορθώνεις το ανάστημά σου και δε σε νοιάζει αν ο εχθρός είναι χίλιες φορές μεγαλύτερος από σένα κι αν τα βέλη του μπορούν να σκεπάσουν τον ήλιο, αλλά παίρνεις την απόφαση ότι ή θα ζήσεις ελεύθερος ή «θα δειπνήσεις παρέα με τους συμπολεμιστές σου στον Αδη.»

Ο Έλληνας κοιτάει τον άλλον ευθεία στα μάτια με αυτό το βλέμμα που παγώνει τον εχθρό:

«Αλίμονο Μαρδόνιε, με ποιους μας έφερες να 

Η παρέλαση των Ελλήνων

Φέτος έχω Δ΄ δημοτικού και ψάχνοντας στο ίντερνετ υλικό για τη γιορτή που είχα αναλάβει, σκόνταψα πάνω σε αυτή τη φωτογραφία που μου τράβηξε την προσοχή. Προσπαθώντας να μάθω περισσότερα σχετικά, βρέθηκα να διαβάζω το παρακάτω κείμενο της Άννυς Λιγνού, στο  verianet.gr, που με εντυπωσίασε ακόμα περισσότερο και το παραθέτω ολόκληρο. 

Επειδή πάλι θα ειπωθούν πολλές μπούρδες για την παρέλαση, το νόημά της, την καταγωγή της, την αξία της και το λόγο ύπαρξης της στις μέρες μας, σκέφτομαι τα εξής:

ΟΧΙ, η παρέλαση δεν είναι φασιστικό κατάλοιπο του Μεταξά, ακόμα κι αν και όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα την χρησιμοποίησαν.

Η παρέλαση αντλεί την καταγωγή της από την αρχαιότητα, τους Αθηναϊκούς θριάμβους αλλά και τους τρεις Σπαρτιατικούς χορούς. Ακόμα και τώρα, βλέπουμε μια παραλλαγή τους:

Μπροστά οι γέροντες (όσοι μας έχουν απομείνει ανάπηροι πολέμου) που δηλώνουν πως ήταν κάποτε γενναία παλικάρια (Άμμες ποκ΄ ήμες άλκιμοι νεανίαι).

Μετά ακολουθούν οι στρατιώτες, οι μάχιμοι άντρες (και γυναίκες πια) της εποχής, που λένε "εμείς είμαστε τώρα γενναία παλικάρια, κι αν σου βαστάει, δοκίμασε" (Άμμες δε γ΄ ειμέν, αι δε λης πείραν λάβε).

Μια μέρα πριν τη στρατιωτική παρέλαση, γίνεται η μαθητική. Ο τρίτος χορός των παιδιών στην ουσία, αυτών που θα αναλάβουν στο μέλλον και μας διαβεβαιώνουν ότι θα γίνουν πολύ καλύτεροι από μας (Άμμες δε γ΄ εσσόμεθα πολλώ κάρρονες).

Οχι, η παρέλαση δεν είναι χαιρετούρες προς τους επισήμους. Κανείς ζωντανός δεν είναι επίσημος εκείνη τη μέρα. Οι επίσημοι είναι ντεκόρ για τον πραγματικό τιμώμενο: Τους Νεκρούς του Πολέμου.

Η παρέλαση όλη, οι μαθητές, τα σωματεία, οι αντιπροσωπείες, η μπάντα κι οι στρατιώτες στρέφονται προς το Μνημείο των Πεσόντων, χαιρετούν και αποδίδουν τιμή στους νεκρούς της Ελλάδας, εκείνους που έδωσαν τη ζωή τους για το ύψιστο αγαθό, την Ελευθερία.

Δεν έχουμε γιορτή της πατάτας στην Ελλάδα, ούτε Χάλογουιν. Κάθε επίσημη γιορτή μας όμως αυτό το νόημα εχει. Τιμή και μνήμη σε κείνους που αντιστάθηκαν στην υποδούλωση.

Τι είναι Ελληνας και τι Ελλάδα;

Κατ αρχας, ποια ήταν η Ελλάδα ανά τους αιώνες; Οι 6 τοσες δα μικρούλες Πόλεις-Κράτη της αρχαιότητας ή η μισή υφήλιος του Μεγαλέξανδρου;

Η Ελλάδα δεν είναι τόπος. Είναι τρόπος. Η ελληνικότητα δεν είναι hardware, είναι software.

Γιαυτό και Ελληνας είναι ο καθένας που μετήλθε της ελληνικής παιδείας. Εμαθε, κατανόησε, αποδέχτηκε και φωτίστηκε από αυτήν κι έτσι άλλαξε για πάντα. Οπου κι αν έχει γεννηθεί.

Τι συμβολίζει η Γαλανόλευκη;

Η σημαία μας τώρα, η οποία άλλαξε μορφές (λάβαρο, φλάμπουρο, μπαϊράκι), μπήκαν κορώνες, βγήκαν στέμματα, ιερές επιγραφές (Η ταν ή επι τάς, Ελευθερία ή Θάνατος, Εν τούτω 

Καρναβαλικό σερβάιβορ στην τάξη 2019

Εφέτος, την τελευταία Παρασκευή πριν από το Καρναβάλι,
έπαιξα το δεύτερο σερβάιβορ στην τάξη με διαφορετικά μικρούλια αυτή τη φορά και μάλλον θα το καθιερώσω τελικά. Είναι τόσο ευχάριστες οι δραστηριότητες που όλα τα πιτσιρίκια φεύγουν τελικά ενθουσιασμένα. Και δεν έχουν καταβροχθίσει εντωμεταξύ ένα σωρό πατατάκια και διάφορα άλλα όπως γίνεται στα παιδικά πάρτι. Παρακάτω περιγράφω τις πίστες και τις δοκιμασίες, που κάποιες τις άλλαξα για να έχειενδιαφέρον και για μένα. Βέβαια τέτοιες πίστες και δοκιμασίες θα μπορούσε κανείς να ετοιμάσει και για εξωτερικές σκυταλοδρομίες, ίσως σε μια γιορτή λήξης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στον παρακάτω σύνδεσμο:
Καρναβαλικό σερβάιβορ στην τάξη 2019

Σκυταλοδρομία δοκιμασιών μέσα στην τάξη λόγω καρναβαλιού

Επειδή πολύ έχω βαρεθεί τα καρναβαλικά πάρτι όπου τα πιτσιρίκια τάχα χορεύουν και τρώνε ένα σωρό πατατάκια και πίνουν κοκακόλες και πορτοκαλάδες, αποφάσισα εφέτος να τους κάνω σκυταλοδρομία δοκιμασιών στην τάξη. Ένα μίνι σερβάιβορ όπως τους είπα από την προηγούμενη ημέρα, για να προετοιμαστούν κατάλληλα. Ο ενθουσιασμός τους ήταν μεγάλος και η απορία τους ακόμα μεγαλύτερη για το τι σόι σερβάιβορ θα ήταν αυτό μέσα στην τάξη! Το αποτέλεσμα βέβαια τα ικανοποίησε όλα, διασκέδασαν πολύ και έφυγαν κατευχαριστημένα. Παρακάτω περιγράφω τις πίστες και τις δοκιμασίες. Βέβαια τέτοιες πίστες θα μπορούσε κανείς να ετοιμάσει και για εξωτερικές σκυταλοδρομίες ίσως σε μια γιορτή λήξης. 

Διαβάστε το υπόλοιπο άρθρο ΕΔΩ.

Στις σήραγγες του Ρούπελ

Ημέρα Δεκαπενταύγουστου πήραμε το δρόμο για το Οχυρό Ρούπελ. Εκείνη την ημέρα, γιορτή της Παναγίας, το οχυρό είναι ανοιχτό για το κοινό και διοργανώνει ξεναγήσεις για όλους. Τις ξεναγήσεις τις κάνουν οι ίδιοι οι φαντάροι, που με μεγάλη υπερηφάνεια διηγούνται στους επισκέπτες τους την ένδοξη ιστορία των οχυρωμάτων.

Το οχυρό Ρούπελ είναι το μεγαλύτερο οχυρωματικό συγκρότημα κατά μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων. Ονομάζεται και  Γραμμή Μεταξά, γιατί κατασκευάστηκε σε σχέδια του Αντισυνταγματάρχη Ιωάννη Μεταξά. Έχει συνολικό ανάπτυγμα καταφυγίων 1.849 μέτρα και μήκος στοών 4.251 μέτρα. Κατασκευασμένο στις δυτικές αντηρίδες του όρους Τσιγγέλι στον ποταμό Στρυμόνα, μαζί με το οχυρό Παλιουριώνες εξασφάλιζαν τη στενωπό Ρούπελ.

Πλησιάζοντας στο στρατόπεδο μια τεράστια σημαία ζωγραφισμένη στο έδαφος μας θύμισε ότι «ΕΣΤΙΝ ΟΥΝ ΕΛΛΑΣ ΚΑΙ Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ». Η περιοχή γύρω πράσινη, αλλά άγρια, από κάτω ο Στρυμόνας στριφογύριζε σαν φίδι και πιο πέρα μπορούσαμε να διακρίνουμε τα παραμεθόρια χωριά.

Προχωρώντας η σχετική ταμπέλα μάς πληροφόρησε ότι φτάσαμε. Και όχι μόνο. Ότι το οχυρό είναι εκεί κέρβερος να διαφυλάσσει την πατρίδα.

Μπήκαμε στο στρατόπεδο. Στολισμένο. Οι ελληνικές σημαίες κυμάτιζαν στο φρέσκο αεράκι που διαπερνούσε το Τσιγγέλι. Ούτε χαλικάκι δεν πατούσες κάτω. Οι φαντάροι χαρούμενοι κατέφθασαν και μας υποδέχτηκαν. Μας πρόσφεραν καφεδάκι στο καψιμί, δίνοντας λίγο χρόνο για να μαζευτούν περισσότεροι επισκέπτες. Ο χώρος γύρω επιβλητικός. Το μνημείο των πεσόντων ανατριχιαστικό. Τα γερμανικά λάφυρα σου δίνουν την ευκαιρία να αντιληφθείς τι αντιμετώπισαν οι υπερασπιστές.  

Λίγο αργότερα ο φαντάρος μας οδήγησε στον λόφο και μας ξενάγησε στο χώρο των πεσόντων. Η περηφάνια του ήταν έκδηλη. Με πάθος μας εξήγησε την τοποθεσία των οχυρών δείχνοντάς κάτω στα πόδια μας πού στάθηκε ο γερμανοβουλγαρικός στρατός, από πού ξεκίνησε η επίθεση, από πού προσπάθησαν με βάρκες να πλησιάσουν οι 

28 Οκτωβρίου - για σχολεία Πάτρας - Γλώσσα Ε δημοτικού

Όλα τα εργαλεία που χρειάζεστε για να διδάξετε το κεφάλαιο ή να πάρετε μια μικρή γεύση από εκείνη τη χρονική περίοδο. Συνολική διάρκεια μαθήματος 90 λεπτά. 

Η Ιταλία μας κήρυξε τον πόλεμο, Βιβλίο Γλώσσας, σελ. 44

Η κήρυξη του πολέμου, 1:51

Επιστράτευση, 0:34

Ο βομβαρδισμός της Πάτρας, μέχρι το 2:30

Η πορεία προς το μέτωπο, 3:25 όλο και βιβλίο Γλώσσας, σελ. 42

Ο πόλεμος, 2:21

Γερμανικό ανακοινωθέν, 1:01

Η πείνα, Βιβλίο Γλώσσας, σελ. 46

Κατοχή και πείνα, 3:26

Η παρέλαση, Ανθολόγιο σελ. 215

Τα κουλουράκια, Ανθολόγιο σελ. 218

Αντίσταση, 2:18
Το ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων, 3:07

Ανακοινωθέν απελευθέρωσης, 0:25 - 2:18

Απελευθέρωση Πάτρας, 1:34

Εργασία: Βρες κάποιον που θυμάται τον πόλεμο και ζήτα του να σου πει μια ιστορία από εκείνα τα χρόνια.